آخرین اخبار

نقش عوارض آلایندگی واحدهای تولیدی و صنعتی در حفاظت از محیط زیست

نقش عوارض آلایندگی واحدهای تولیدی و صنعتی در حفاظت از محیط زیست

مصاحبه مدیر کل حفاظت محیط زیست استان همدان در خصوص نقش عوارض آلایندگی واحد های صنعتی در حفظ و حراست از محیط زیست

    جناب آقای مهندس جعفری نژاد ، لطفا بفرمائید عوارض آلایندگی چیست ؟
طبق اصل پنجاهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ، هرگونه فعالیت اقتصادی و اجتماعی که موجبات آلودگی محیط زیست را فراهم نماید ، مجاز به فعالیت نمی باشد . به همین منظور بخشی از درآمد واحد های تولیدی و صنعتی توسط امور مالیاتی از فروش محصولات واحد های آلاینده اخذ می گردد که تحت عنوان عوارض آلایندگی نام برده می شود.
  آیا فقط در کشور ما به این صورت عمل می شود ؟
خیر – در اکثر کشورهای توسعه یافته نیز جرائمی برای واحد های تولیدی آلاینده محیط زییست در نظر گرفته می شود که برای مثال می توان مالیات سبز یا مالیات کرین ،اجرای پروژه های cdm  یا توسعه پاک و اقتصاد کم کرین را می توان نام برد . البته در نظر گرفتن اعتبارات و تسهیلات برای نوسازی و بهسازی بخشی از تجهیزات مورد استفاده در صنعت را نیز می توان بعنوان کمک های حمایتی در راستای کاهش اثرات سوء ورود آلاینده ها به محیط زیست ذکر نمود .
آیا دریاقت عوارض آلایندگی در کشور ما جدید است یا دارای سابقه می باشد ؟
شناسایی و برخورد با صنایع آلاینده در کشور ما سوابق طولانی دارد (حدود دو دهه) قبلا روال بر این بود که اگر واحدی دارای آلودگی محیط زیست بود از طریق ادارات حفاظت محیط زیست به مراجع قضایی معرفی می شد ومرجع قضایی در خصوص توقف و یا استمرار فعالیت و همچنین پاکسازی محیط زیست از حیث وجود ماده آلاینده تصمیم گیری می نمود . به دلیل حفظ اشتغال رویه موصوف تغییر پیدا کرد و در سال 1382  قانون تجمیع عوارض کالا و منابع آلوده کننده محیط زیست تصویب و ابلاغ گردید . در ادامه در سال 1387 بر اساس تبصره یک ماده 38 قانون مالیات بر ارزش افزوده واحد های آلاینده محیط زیست مشمول پرداخت یک درصد از فروش خود بعنوان عوارض آلایندگی به سازمان امور مالیاتی گردیده اند .
    نقش سازمان حفاظت محیط زیست در عوارض آلایندگی چیست ؟
بر اساس دستور العمل های اجرایی مربوط به تبصره یک ماده 38 قانون مالیات بر ارزش افزوده ، سازمان حفاظت محیط زیست صرفا با اعزام کارشناس به واحد های صنعتی و تولیدی و با بهره گیری از خدمات آزمایشگاه های معتمد بصورت فصلی نسبت به شناسایی واحد های آلاینده اقدام می نماید  و وصول عوارض مربوطه بعهده سازمان امور مالیاتی می باشد .
  عوارض آلایندگی صرف چه اموراتی می شود ؟
از ابتدای طرح موضوع قرار بود که عوارض آلایندگی صرف ایجاد و توسعه زیر ساخت های کنترل آلودگی شود و لیکن در اجرا بدلیل نام عوارض که بر این وجوه گذاشته شده بود از سوی امور مالیاتی به شهرداری ها و دهیاری های تحت تاثیر واحد های آلاینده اختصاص یافت و به دلیل نبود دستور العمل های خاص ، متاسفانه صرف هزینه ای پرسنلی و اداری در شهرداری ها و دهیاری ها شد و از اهداف اصلی خود دور شد . البته ذکر این نکته هم ضروری است که قرار بود این وجوه در کمیته ای با حضور نمایندگان دستگاه های مربوطه از جمله اداره کل حفاظت محیط زیست توزیع گردد که این کمیته هم تشکیل نگردیده است . به همین منظور و جهت شفاف سازی سیر هزینه کرد این عوارض از ابتدای برنامه سوم توسعه تاکنون به سازمان حفاظت محیط زیست پیشنهاد  تشکیل صندوق ملی محیط زیست را عنوان نموده است . خوشبختانه در برنامه ششم توسعه ، اساسنامه صندوق ملی محیط زیست مورد تایید قرار گرفت و این صندوق بعنوان یک نهاد عمومی غیر دولتی تاسیس گردیده است .
  محل تامین منابع مالی صندوق ملی محیط زیست کجاست ؟
بر اساس دستور العمل اجرایی بودجه 99 کل کشور قرار بود که 35 درصد از عوارض اخذ شده از واحد های آلاینده به این صندوق واریز گردد . وجوه واریزی به صندوق ملی محیط زیست قرار بود که در قالب اولویت بندی واحد های صنعتی آلاینده ، صرف کنترل آلودگی و بهسازی محیط زیست گردد . به همین منظور لیست پروژه های اولویت دار استانی و واحد های  اولویت دار در استان ها مشخص شده و به محض دریافت وجوه پیش بینی شده از صندوق ملی محیط زیست عملیات اجرائی احداث و بهره برداری از سیستم های کنترل آلودگی محیط زیست آغاز خواهد شد.
    مطلع شدیم  که نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی با تصویب یک فوریت ، به برگشت عوارض الایندگی به شهرداری ها و دهیاری ها رای داده اند . نظر شما در خصوص  این تصمیم نمایندگان چیست ؟
بله متاسفانه علیرغم صراحت دستور العمل اجرائی بودجه 99 کل کشور در خصوص برگشت 35 درصد از عوارض آلایندگی به صندوق ملی محیط زیست جهت هزینه کرد در راستای حفاظت و حراست از محیط زیست از طریق بکارگیری مکانیسم های کنترل آلودگی ، نمایندگان محترم به برگشت این وجوه به شهرداری ها و دهیاری ها اصرار دارند . ذکر این نکته ضروریست  که اگر این وجوه طی سنوات گذشته در مسیر اصلی خود که همانا کنترل و کاهش آلودگی محیط زیست ناشی از فعالیت واحد های صنعتی آلاینده بوده است ، هزینه می شد در شرایط کنونی بخش عمده ای از اثار تخریب محیط زیست ، اصلاح و بهسازی شده بود . ولیکن هزینه کرد اشتباه این وجوه استمرار روند تخریب را بهمراه داشته و مشکلی از معضلات محیط زیستی کشور را حل و فصل ننموده است .
  آقای مهندس جعفری نزاد به نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی چه توصیه ای دارید ؟
بنده بعنوان یک کارشناس و مسئول در عرصه حفاظت از محیط زیست درخواست می نمایم که نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی از تکرار این رویه اشتباه جلوگیری نمایند و زمینه لازم برای برگشت عوارض آلایندگی به صندوق ملی محیط زیست و همچنین هزینه کرد آن در راستای رفع معضلات زیست محیطی را با رای سبز خود اصلاح نمایند چراکه رفع آلودگی توسط واحد های آلاینده می تواند ضمن ترغیب حرکت صنایع آلاینده به سمت و سوی حراست و حفاظت از منابع زیستی ، کیفیت زندگی در شهرها و روستاهای تحت تاثیر آلاینده ها را بیش از پیش ارتقاء دهد. امید آن دارم که با بازنگری این لایحه و اصلاح آن ، شعار 80 میلیون محیط بان برای حفظ و اعتلای محیط زیست کشور عزیزمان فراهم گردد . .
جناب آقای مهندس جعفری نزاد به عنوان آخرین سوال ، لطفا بفرمائید وضعیت واحد های تولیدی و صنعتی استان از نظر آلایندگی چگونه است ؟
خوشیختانه از فعالیت بیش از 1000 واحد تولیدی فعال در استان همدان براساس پایش های صورت گرفته توسط ادارات حفاظت محیط زیست شهرستان ها بصورت فعلی تعداد 20- 25 واحد صنعتی در لیست صنایع الاینده قرار می گیرد . این واحد های تولیدی در بخش تخلیه فاضلاب ، آلودگی هوا و مدیریت پسماند دارای نقایصی هستند که اکثرا تلاش می نمایند برای دوره و یا دوره های بعدی با بکارگیری مکانیسمی کنترلی از لیست مربوطه خارج شوند.
 
بيشتر
سال 1399  سال جهش توليد